Piazza Navona i pałac Pamphilj

Stadion pod placem

Plac podąża za obrysem Stadionu Domicjana, zbudowanego przez cesarza Domicjana w 80 roku n.e. Rzymianie oglądali tam igrzyska, a miejsce znane było jako Circus Agonalis. Wydłużony owal sprawia, że plac tak bardzo różni się od innych rzymskich piazz. Kościół Sant'Agnese in Agone nosi ten sam rdzeń w swojej nazwie.

Targ i jezioro

Pod koniec XV wieku targ miejski przeniesiono na plac z Campidoglio i pozostał tu aż do 1869 roku, kiedy to przeniósł się na Campo de' Fiori. Od 1652 do 1866 roku plac był w sierpniowe weekendy zalewany wodą na potrzeby wystawnych uroczystości rodziny Pamphilj. W XIX wieku podniesiono poziom nawierzchni. Co roku od pierwszego tygodnia grudnia do pierwszego tygodnia stycznia odbywa się tu jarmark bożonarodzeniowy.

Trzy fontanny

Giacomo della Porta wykonał Fontannę Neptuna na północnym krańcu w 1574 roku, a basen i trytony Fontanny Maura na południowym krańcu w 1575 roku. Bernini dodał posąg Maura zmagającego się z delfinem w 1673 roku. W centrum stoi Fontanna Czterech Rzek Berniniego, datowana na 1651 rok, zwieńczona Obeliskiem Domicjana, sprowadzonym z Cyrku Maksencjusza. Posąg Neptuna dodano w 1878 roku.

Plac rodziny papieskiej

Giovanni Battista Pamphilj, urodzony w Rzymie w 1574 roku, był papieżem jako Innocenty X od 15 września 1644 do 7 stycznia 1655 roku. Jego rodzina, pierwotnie z Gubbio, uczyniła plac swoją twierdzą. Fontanna, kościół i pałac, które tworzą oprawę placu, pochodzą z czasów jego pontyfikatu, a Wikipedia nazywa Palazzo Pamphilj rodową twierdzą w Rzymie. Innocenty X jest pochowany w Sant'Agnese, kościele obok pałacu.

Olimpia Maidalchini i budynek

Gdy kardynał Giambattista Pamphilj został papieżem w 1644 roku, był już właścicielem pałacu między Piazza Navona a Via Pasquino. Rodzina wykupiła więcej ziemi i wchłonęła sąsiednie budynki, w tym Palazzo Cibo. Jego bratowa, Olimpia Maidalchini, nadzorowała i zarządzała pracami. Jej apartament wychodził na Piazza Pasquino, natomiast papieski na Piazza Navona, a oba łączyła długa galeria. Pałac ma trzy dziedzińce, a budynek widoczny od strony placu jest wynikiem połączenia kilku starszych domów w jeden.

Sant'Agnese in Agone

Prace nad kościołem rozpoczęto w 1652 roku pod kierunkiem Girolamo Rainaldiego i jego syna Carla. W 1653 roku przejął je Francesco Borromini, który zrezygnował w 1657 roku, po czym powrócił Carlo Rainaldi. Kościół jest poświęcony Agnieszce Rzymskiej i służył faktycznie jako kaplica rodzinna — otwór w bębnie kopuły pozwalał rodzinie uczestniczyć w nabożeństwach z pałacu. Fresk w kopule rozpoczął Ciro Ferri w 1670 roku.

Palazzo Pamphilj

Wikipedia podaje, że pałac powstał w latach 1644–1650, a jego architektem był Girolamo Rainaldi. Borromini, konsultowany w 1647 roku, współtworzył dekorację stiukową wielkiej sali i zaprojektował galerię, którą Pietro da Cortona ozdobił freskami w latach 1651–1654. Strona rezerwacyjna przypisuje Borrominiemu autorstwo pałacu, a górny taras nosi jego imię. Oba źródła są zgodne, że artysta tu pracował, a Terrazza Borromini to drugi poziom dachu.

Czytaj dalej: Opera na dachu Rzymu: którą zarezerwować

Galeria i jej freski

Pietro da Cortona ozdobił sklepienie galerii w latach 1651–1654 scenami z życia Eneasza, zaczerpniętymi z Wergiliusza, którego rodzina Pamphilj uważała za swojego przodka. Ponieważ galeria jest długa, a jej sklepienie niskie, zwiedzający nie może objąć całego cyklu z jednego miejsca — dlatego Cortona zorganizował sceny wokół centralnej malowanej ramy, „Apoteozy Eneasza". Na obu końcach znajduje się duże okno serliańskie. Galeria jest częścią pałacu, ale nie wchodzi w skład biletu na dach.

Plac przed wejściem na dach

Fontanny, fasada kościoła i zarys dawnego stadionu są czytelne już z samego placu, dlatego dach to druga połowa wieczoru, który zaczyna się na poziomie gruntu. Przejdź się po placu, zanim wejdziesz na górę, i wypatruj wieży zegarowej pałacu oraz kopuły Sant'Agnese — Terrazza Borromini leży bowiem między nimi.